الهام آمرکاشی: در حالی از هفته‌های گذشته تا کنون، سیر و مسیرِ اخبار متعدد در کشور، حول محور اعتراضات و اغتشاشات در حال چرخش است که خلأ گفتمانی در شرایط ناهنجار، ازجمله مفاهیم قابل بیان است که به اعتقاد اکثریت اهالیِ جامعه‌شناس در این مسیر؛ فرهنگ‌سازی و تکرار آموزه‌های به‌زیستی می‌تواند تا حد قابل توجهی به روند افزایش تاب‌آوریِ افراد جامعه کمک‌ کند.

یادداشت- رمزگشانیوز؛ از نگاه جامعه‌شناختی و تحلیل‌های روان‌شناسانه؛ یک خبر، تا هراندازه تلخ و فاجعه‌بار باشد برای قشر و گروهی از افراد جامعه می‌تواند قابل درک و حتی تحمل‌پذیرباشد؛ اما زمانی که تکرار یک فاجعه، بازه زمانیِ مفصلی را به خود اختصاص می‌دهد، تبیینِ رویکرد تازه برای ثبات و قرارِ آرامشِ از دست‌رفته در جامعه -جدای از مبحث درنظرگرفتن راهکارهای حائز توجه برای فروکش بلوای به‌وجود آمده- از ضروریات اجتماع مدنی محسوب می‌شود. امری که این روزها بار سنگینی را به دوش دولتمردان و صاحبان فن در این زمینه واگذار کرده و باید بتوان با تدبیر مشخص در جهت تسکین آلام افراد جامعه، راهبردی متقن را در پیش داشت.
مقولۀ مذکور اگرچه مؤلفه‌ای زمان‌بر است که به برنامه‌ای روتین و تدوین چارت مشخص در این خصوص نیازمند است که به گفتۀ کثیری از روانشناسان در این راستا، «گفتمانِ مطلوب» میان افراد اجتماع حاضر و «فرهنگ‌سازی برای تقویت روحیۀ گفت‌وگو ‌محور» تا حد بسزایی می‌تواند به کاهش تنش‌های ذهنی و جهت‌یابی برای سکون دغدغه‌های موجود کمک کند.
«افزایش احساس خشم» اگرچه این روزها آمار حائز اشاره‌ای را به خود اختصاص داده که «خلأ گفتمانی» و «نبودِ فرهنگ گفت‌وگو» در بازه زمانی حاضر، منجر به ازدیاد فاصله بین افراد جامعه شده و در حالی تقویت بستر گفت‌وگو و ایجاد ارتباط کلامیِ سازنده میان افراد جامعۀ مدنی، دارای اهمیت است که در این راستا و با توجه به فضای غالب در جامعه، کثیری از جامعه‌دانان از عنوانِ «عدم گفتمان مؤثر و کاهش اعتماد اجتماعی» استفاده می‌کنند و با تمرکز براین مهم که اعتماد اجتماعی در سه بُعد اعتماد بنیادین، اعتماد بین فردی و اعتماد تعمیم یافته، معنا می‌شود؛ از نبودِ اعتماد موجود که در قاب بزرگ‌تر به بن‌بست اعتماد اجتماعی منتهی می‌شود، سخن می‌گویند و بر این باورند که گفتمان مؤثر، به ویژه در دوران اعتراضات مدنی، در شیب نزولی درحالِ حرکت است که به طور أخص زوایای متفاوتِ آسیب‌های اجتماعی را گوشزد می‌کند.
با توجه به گزارش‌های موجود در این راستا، از نگاه روانشناسان؛ «گفت‌وگو کلید اصلی ارتباط بین افراد است که در این میان، توجه به شرایط زمانی و مکانی از مهمترین نکاتی است که صاحب‌نظران حوزۀ آسیب‌شناسی اجتماعی بر آن تأکید می‌کنند».
اگرچه به تحقیق آمار، «وقایع اجتماعی و گفتمان به‌طور تفکیک‌ناپذیری به یک‌دیگر مرتبط هستند» که در کتاب «درآمدی بر شیوه تحلیل انتقادی گفتمان» نوشته مریئل بلور و توماس بلور نیز خوانندگان نسبت به نقش گفتمان به عنوان قدرتی کنترل‌کننده در جامعه بیشتر حساس می‌شوند و فهمی عمیق‌تر از روشی که در آن زبان برای متقاعد کردن و تحت نفوذ خود درآوردن افراد و گروه‌های اجتماعی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به‌دست می‌آورند و افراد توانایی بیشتری برای پرسیدن نقش خودشان به عنوان مشارکت‌کنندگان در گفتمان‌های متداول احساس می‌کنند.
تعدد و تنوع این‌دست کتاب‌ها در جامعۀ حاضر در حالی اعداد قابل توجهی را به خود اختصاص داده است که نقشِ رسانه‌های اجتماعی و به ‌طور بارز، رسانه ملی می‌تواند تا حد بسزایی در روند بولد مسائل اینچنینی کمک‌کننده باشد تا بتوان بستر گفتمان سازنده در یکایک زوایای اجتماعی کشور را شاهد بود.
با درنظر گرفتن شرایط موجود و اثرات باقی‌مانده از تنش‌های اخیر در کشور، به نظر می‌رسد وقت آن رسیده تا رسانه ملی با فرهنگ‌سازی در خصوص تاب‌آوری در شرایط بحرانی و تفسیر مقولۀ گفتمان، بتواند تا حد گسترده‌ای در بین افراد جامعه راه پیدا کرده و شیوۀ درست گفت‌وگو در شرایط اعتراض را فرهنگ‌سازی کند.
باید منتظر بود و دید فرهنگ‌سازیِ گفت‌وگو در شرایط اضطرار و اضطراب، می‌تواند توسط رسانه ملی به بستری امن راه پیدا کند یا خیر!